ALAŞIMLI KÜLÇE ALÜMİNYUM

Alüminyum saf halde bulunmadığı için eldesi alüminyum silikat, demir oksit ve alüminyum silikat, demir oksit ve alüminyum oksitten oluşan bauxite cevherinden yapılır. Bundan dolayı metalik alüminyum hakkında ortaçağ sonlarına kadar hiçbirşey bilinmiyordu. Yukarıdaki açıklamamızdan da anlaşılacağı üzere yerkabuğunun %7.9'u alüminyumdur ve kabuk içinde yaklaşık 250 farklı alüminyum minerali vardır.
Bu minerallerden en önemli olanları silikatlar ve oksit hidratlardır. Günümüzde alüminyum üretiminin en önemli bileşiği bauxite cevheri bir alüminyumhidrattır. Kriyolit ise doğal olarak oluşmuş, alüminyum halojen bileşikler grubuna dahil bir mineraldir.

Alüminyum alaşımları ısıl işlem yapılabilen ve yapılamayan olmak üzere iki gruba ayrılır : 1. Isıl işlem yapılabilen alüminyum alaşımları : yüksek bakır içeren yatak alaşımları (2011, 2014, 2017 ve 2024), silikon alaşımları (4032), magnezyum-silikon alaşımları (6062) ve yüksek çinkolu alaşımlar (7075) bu grubun içerisine girer. 2. Isıl işlem yapılamayan alüminyum alaşımları : yüksek saflıktaki (% 99 un yukarısı) alüminyumlar ve 1100, 3003, 3004 ve 5052 alüminyum alaşımları gibi alaşımlar bu gruba girer. Bunların mukavemeti tavlamadan sonraki soğuk işlemin derecesine bağlı olup, soğuk işlem vasıtasıyla elde edilen daha sonraki ısıl işlemle bozulur ve ek bir ısıl işlem yapılmadıkça eski haline getirilemez.

• Hafif ve işlenmesi kolaydır.
• Korozyona karşı oldukça mukavemetlidir.
• Alaşım elementleri bakır, silikon, demir, manganez, magnezyum, krom ya da çinko katılabilir.
• Çeşitli alüminyum alaşımlarının elde edilmesi işlemleri esnasında saf alüminyumun korozyona dayanım özellikleri belirli bir oranda kaybolur.
• Bu kayıp alüminyumun her iki yüzünde bir saf alüminyum tabakası kaplamak suretiyle telafi edilir, buna kaplanmış alüminyum alaşımı (alclad) adı verilir.
• Alüminyum ve alaşımlarının yüzeyinde oluşan sıkı bağlı oksit film hafif korozif ortamlarda koruyucu özellik sağlar.
• Alüminyumun korozyon ürünü beyaz-gri renkte toz bir maddedir. Bu korozyon ürünü mekanik parlatma veya fırçalama ile giderilir.
• Alüminyum ve alaşımları bir çok diğer metale göre anodiktir. Bu özelliğinden dolayı diğer metallerle bir araya geldiğinde galvanik korozyona uğrar.
• Alüminyum alaşımları, oyuklaşma, taneler arası korozyon ve gerilmeli korozyon çatlamasına maruz kalırlar. Bu nedenlerden ötürü alüminyum ve alaşımlarının temiz tutulması önemlidir.

Alüminyum Külçe Kullanım Alanları

Alüminyum kolay soğuyup ısıyı emen bir metal olması nedeniyle soğutma sanayinde geniş bir yer bulur. Bakırdan daha ucuz olması ve daha çok bulunması, işlenmesinin kolay olması ve yumuşak olması nedeniyle birçok sektörde kullanılan bir metaldir.

Alüminyum genel manada soğutucu yapımında, spot ışıklarda, mutfak gereçleri yapımında, hafiflik esas olan araçların yapımında (uçak, bisiklet, otomobil motorları, motosikletler vb.) kullanılır. Bunun yanında sanayide önemli bir madde olan alüminyum günlük hayatta her zaman karşımıza çıkan bir metaldir.

Alaşımlı Alüminyum Külçe Göreli Yoğunluk (Relative Density)
Alaşım bileşenlerine göre 2.7 ile 2.9 g/cm3 arasında değişir. Bu sadece çeliğin ağırlığının 1/3’ü kadardır.

Paslanmaya karşı direnç

Alüminyum, hava ile temasa geçtiğinde doğal bir yüzey koruyucu tabaka oluşturur. Bu tabaka kaldırılması halinde yeniden oluşur ve böylece atmosferik paslanmaya karşı gözle görülür bir direnç gösterir. Saf ve tam saf (very pure) alüminyum, ve ayrıca bakır içermeyen alaşımlar çok geniş bir ortama karşı dirençlilerdir. Bu sebepten doyalı bu ürünler inşaat ve kimya sanayilerinde, yiyecek ve içecek sanayisinde ve otomotive sanayinde geniş çapta kullanılmaktadır. Bununla birlikte, çok yüksek güç haddine sahip—500 N/mm2 üzeri—alüminyum temelli malzemeler sınırlı dirence sahiptir. Bu durum yapısal tasarım çözümleriyle telafi edilmelidir.

Alüminyum görece olarak yüksek bozulma (deformasyon) direnci özelliğine sahiptir. Bununla birlikte, uygun teknik tesislerin kullanıldığı göz önünde tutulduğunda, alüminyum ve alüminyum alaşımları geniş bir yelpazede (rolling, extrusion, forging, casting) iyiden çok iyeye doğru soğuk ya da sıcak şekillendirme (forming) özellikleri gösterir.

Alüminyum yüksek bir elektrik iletkenliğine sahiptir (saf alüminyum için 38’den yaklaşık 34 m/Ohm mm2’e). Elektrik iletkenleri için kullanılan malzemeler pratikte temel olarak saf alüminyum ve E-AlMgSi malzemeleridir. Isı iletkenlik düzeyi, yaklaşık 80-230 W/m o K demirden yaklaşık dört kat daha fazladır.

Alüminyum manyetik değildir—ki bu, elektrik mühendisliği, elektronik ve makine mühendisliği alanlarında önemli bir özelliktir.

Alüminyum için, hemen hemen her türlü uygulamaya mükemmel uyum yeteneği kazandıran, bir dizi yüzey muamele imkânı mevcuttur. - Anodisation Dekoratif yüzeyler – geniş bir yelpazede renkler Teknik tesis / fabrika (plant) ve araçlar için yüzeyler – yıpranma-dirençli (wear resistant) - Bir çok renk tonlarında toz kaplama (powder coating) - Bir çok renk tonlarında ıslak-sprey boyama - Parlatma – mekanik ve kimyasal - Taşlama (grinding) ve fırçalama (brushing), vb.

Alüminyum yüzeyler doğal olarak iyi ışık ve ısı yansıtıcılarıdır. Yansıtma ve soğurma (absorption) niteliklerini geniş bir aralıktaki değerlerde değiştirmek için bir dizi yüzey muamelesi uygulanabilir.

Hemen hemen tüm normal birleştirme teknikleri alüminyum ve onun alaşımları için kullanılabilir.

Günümüz tıp bilgisine göre, alüminyum hiçbir sağlık riski taşımaz

Sanayide kullanıldığı hali ile “geri dönüşüm” terimi özellikle kırıntı/döküntü (scrap) ve kullanılmış mamul ürünlerin, yeni ürünlerin üretiminde ikincil hammadde olarak kullanımı anlamına gelir. Kullanımdaki tüm alüminyum hammaddelerin yaklaşık 1/3’ü, uygun geri dönüşüm işlemleri ile, hiçbir kalite kaybı olmaksızın, üretilmiştir. Geri dönüşüm işlemi için (process), birincil (primary) alüminyum üretimi için gerekli olan enerjinin sadece %5’i gerekmektedir. Mümkün olan birçok malzeme arasında bir seçim yapılması gerektiğinde, alüminyum doğayla en barışık ve en ekonomik tercih olacaktır.